De sollicitatiebrief is dood en dat is maar goed ook

We vragen het nog steeds “Stuur een motivatiebrief en cv.” Alsof we nog in 1998 leven. Alsof mensen hun diepste drijfveren wel even uit de mouw kunnen schudden op verzoek. Alsof een gekunstelde brief iets zegt over of iemand bij een team, functie of organisatie past. Alsof het nog steeds gaat om wat iemand al kan en niet gaat over hoe iemand het team versterkt. De gemiddelde sollicitatiebrief zegt vooral veel over wie iemand denkt dat jij denkt dat ze moeten zijn.

De sollicitatiebrief is achterhaald. Niet omdat mensen niet meer willen uitleggen waarom ze iets graag willen. Maar omdat we zijn gaan vragen naar toneelstukjes. We vragen mensen zich te bewijzen in een vorm die zelden iets zegt over wie ze werkelijk zijn. En wat krijgen we terug? Brieven vol clichés, ‘creatieve’ openingszinnen die je al 20 keer gelezen hebt, en zinnen als “Mijn passie is…” die verdacht veel op elkaar lijken. Niet omdat mensen geen passie hebben, maar omdat de brief niet uitnodigt tot oprechtheid, maar tot please-gedrag. De enige die nog echt blij wordt van motivatiebrieven is ChatGPT.

Wat dan wel?

De beste sollicitatiegesprekken beginnen niet met een brief, maar met een gesprek. Of met een korte video. Of een project. Of gewoon een vraag. Iets dat écht laat zien wie je bent, hoe je denkt, wat je waarde is. Niet hoe goed je kunt schrijven volgens een verouderd sjabloon. Ik pleit voor een ander uitgangspunt: nieuwsgierigheid. Niet: “Waarom moeten wij jou aannemen?” Maar: “Wat beweegt jou?”, “Waar ben je goed in?”, “In welke cultuur ben jij op je best?”, “Wat heb je nodig om ons te laten groeien?”.

Eerlijk is eerlijk: De sollicitatiebrief is het dieet van de arbeidsmarkt: iedereen doet eraan mee, niemand gelooft er echt in. Je leert meer over iemand door samen vijf minuten te praten dan door vijf sollicitatiebrieven te lezen. En iedereen die vraagt hoe ze dan de eerste schifting moeten maken mist creativiteit. Gebruik in dat geval zelf ChatGPT voor alternatieven. Want je mist de parels als je alleen let op de glans.

Tijd voor een nieuwe aanpak

Organisaties die mensen zoeken die initiatief tonen, eigenaarschap nemen en authentiek zijn, zouden daar ook hun wervingsproces op mogen aanpassen. Geef ruimte. Geef vertrouwen. En begin met de vraag: hoe leer ik iemand echt kennen?

In elk geval niet door een brief. Die is dood. Lang leve het echte gesprek.